โดย Thank Thanedpol | เผยแพร่: 20 กรกฎาคม 2026 | อ้างอิงจาก: Science Advances, 15 กรกฎาคม 2026

สรุปสาระสำคัญ

• ทีมวิจัยจาก Nanjing Institute of Geology and Palaeontology (Chinese Academy of Sciences) พบอำพัน 241 ชิ้น อายุ 385 ล้านปี ในถ่านหิน 10 กก. จาก Hujiersite Formation เขต Xinjiang

• เก่ากว่าสถิติเดิม (320 ล้านปี) ไป 65 ล้านปี และเกิดก่อนไดโนเสาร์ตัวแรก 150 ล้านปี

• ตรวจเคมีด้วย FTIR spectroscopy และ mass spectrometry ยืนยันว่าเป็นอำพันแท้ ไม่ใช่แค่ยางไม้ที่มีรูปร่างคล้าย

• เกิดขึ้นก่อนพืชมีเมล็ดจะถือกำเนิด ชี้ว่าพืชไม่มีเมล็ดก็ผลิตยางไม้ซับซ้อนได้มาก่อน

Nanjing Institute of Geology and Palaeontology สังกัด Chinese Academy of Sciences นำโดยนักวิจัย Cihang Luo คือทีมที่อยู่เบื้องหลังการค้นพบอำพันเก่าแก่ที่สุดในโลกเท่าที่เคยยืนยันได้ทางเคมี อายุ 385 ล้านปี พบในถ่านหิน 10 กก. จาก Hujiersite Formation เขต Xinjiang ประเทศจีน ระหว่างที่ทีมงานเก็บตัวอย่างไปศึกษาพืชโบราณตามปกติ

อำพันชิ้นนี้เก่าแค่ไหน

เก่าแก่ที่สุดในโลกเท่าที่เคยยืนยันได้ทางเคมี อายุ 385 ล้านปี ยุค Middle Devonian แก่กว่าสถิติเดิม (320 ล้านปี ยุค Late Carboniferous) ไป 65 ล้านปี และเกิดก่อนไดโนเสาร์ตัวแรกจะปรากฏบนโลกถึง 150 ล้านปี ตัวอำพันเองมีขนาดเล็กมาก ส่วนใหญ่แค่ 0.1-0.5 มม. ต้องคัดแยกทีละชิ้นด้วยมือใต้กล้องจุลทรรศน์

รู้ได้ยังไงว่าเป็นอำพันจริง ไม่ใช่แค่ยางไม้ธรรมดา

ยืนยันด้วยการตรวจเคมีสองชั้น ไม่ใช่แค่ดูรูปลักษณ์ ทีมงานใช้ Fourier transform infrared spectroscopy และ gas chromatography-mass spectrometry ตรวจโครงสร้างโมเลกุล แล้วพบว่าตรงกับยางไม้ตระกูลสน (conifer) ทั้งที่ยุคนั้น "ต้นสน" ตามความหมายที่รู้จักกันยังไม่มีอยู่บนโลกเลย

ทำไมเรื่องนี้ถึงเปลี่ยนความเข้าใจเรื่องวิวัฒนาการพืช

เพราะที่ผ่านมาเชื่อกันว่าการผลิตยางไม้เป็นความสามารถเฉพาะของพืชมีเมล็ดเท่านั้น แต่อำพันชิ้นนี้เกิดขึ้นก่อนพืชมีเมล็ดจะถือกำเนิดด้วยซ้ำ นักวิจัยจึงเสนอว่าน่าจะมาจากพืชไม่มีเมล็ดกลุ่ม progymnosperms หรือ lycopsid และความสามารถผลิตยางไม้อาจฝังอยู่ในบรรพบุรุษร่วมของพืชทุกสายพันธุ์ ตั้งแต่ก่อนที่พืชมีเมล็ดกับไม่มีเมล็ดจะแยกทางกันวิวัฒนาการ

Cihang Luo อธิบายว่าความสำคัญของการค้นพบนี้ไม่ได้อยู่ที่ตัวเลขอายุที่มากกว่าเดิมเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่สิ่งที่มันเปิดเผยเกี่ยวกับจุดกำเนิดของกลไกป้องกันตัวเองในพืช

เทียบกับบันทึกอำพันเก่าแก่อื่นในประวัติศาสตร์

คำถามที่มักถามกัน (FAQ)

Q: อำพันคืออะไร

A: ยางไม้ที่พืชหลั่งออกมาปิดแผลหรือป้องกันเชื้อโรค แล้วแข็งตัวกลายเป็นหินตามกาลเวลา

Q: อำพันชิ้นนี้มาจากพืชต้นไหน

A: ยังยืนยันแน่ชัดไม่ได้ เพราะไม่มีเนื้อเยื่อพืชหลงเหลืออยู่ในก้อนอำพันเลย แต่คาดว่าน่าจะเป็น progymnosperms หรือ lycopsid

Q: ทำไมทีมวิจัยถึงไม่รีบเชื่อว่าเป็นอำพันแท้ตั้งแต่แรก

A: เพราะอายุ 385 ล้านปีถือว่าสุดโต่งเกินความคาดหมาย จึงต้องตรวจเคมีซ้ำหลายรอบก่อนสรุปผล

Q: ข้อมูลนี้จะเปลี่ยนแปลงในอนาคตไหม

A: มีความเป็นไปได้ที่จะพบอำพันเก่ากว่านี้อีกในอนาคต ข้อมูลปัจจุบันอ้างอิงจากงานตีพิมพ์ 15 กรกฎาคม 2026 เท่านั้น

Source:

Science: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aeh1266

SCi News: https://cdn.sci.news/images/2026/07/image_14926f-Hujiersite-Amber.jpg